P. 1
Kontabiliteti Dhe Analiza re

Kontabiliteti Dhe Analiza re

|Views: 308|Likes:
Published by Florian Azizaj

More info:

Published by: Florian Azizaj on Aug 22, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/16/2014

pdf

text

original

KONTABILITETI DHE ANALIZA FINANCIARE

Kujt i drejtohet ky libër? Meqenëse tekstet ekzistuese të kontabilitetit, në shqip, janë shkruar kryesisht për studentët degëve “Financë“ dhe supozojnë një formim paraprak në shkencat bazë ekonomike, e gjykuam me vlerë të shkruanim këtë tekst praktik në shërbim të administratorëve të bizneseve, pa qenë nevoja e ndonjë bagazhi paraprak në shkencat ekonomike, prandaj ne e kemi emërtuar “Kontabiliteti dhe analiza financiare për jospecialistët“. Krahas administratorëve, libri synon t’u vijë në ndihmë edhe llogaritarëve, magazinierëve,arkëtarëve etj. Niveli i tij është tepër elementar për financierët.Teksti pasqyron përvojën e grumbulluar, që nga viti 1991, gjatë hartimit dhe zhvillimit të vazhdueshëm të programit kompjuterik “Alpha“ nga Instituti i Modelimeve në Biznes.Në fakt, programi “Alpha“ synon, jo thjesht t’u lehtësojë punën financierëve të ndërmarrjeve duke automatizuar veprimet, por thelbësisht t’u japë administratorëve të bizneseve informacione të rëndësishme për zhvillimin e biznesit të tyre. Për këtë arsye,ky libër, krahas teknikave kontabël, trajton dhe elemente bazë të analizës

financiare praktike.Programi “Alpha“ sot përdoret nga mbi katër mijë ndërmarrje, kryesisht në Shqipëri por edhe jashtë saj si në: Kosovë, Maqedoni e Mal të Zi. Shfrytëzimi optimal i programit“Alpha“ ndihmohet nga njohuritë e shtjelluara në këtë libër. Çfarë njohuri paraprake nevojiten për ta kuptuar? Njohuritë e dhëna në shkollën e mesme të përgjithshme janë të mjaftueshme për të kuptuar konceptet dhe metodat e paraqitura.
PËRMBAJTJA PJESA E PARË: NJOHURI TË PARA TË KONTABILITETITI. NJOHURI TË PARA TË KONTABILITETIT .......................14 1. HYRJE .................................................................................. 14 2.NDËRMARRJA DHE TRANSAKSIONET E SAJ ...............................15 i. Koncepti i transaksionit: ...........................................................1 6 3. NORMALIZIMI I PROCEDURAVE KONTABËL ....................................17 4. KONCEPTE BAZË .................................................................... 18 i. Koncepti i Aktivit dhe Pasivit ....................................................18 ii.Koncepti i Llogarisë .................................................................19 iii.Koncepti i Debitit dhe Kreditit ..............................................20 iv.Llogari të Likuiditetit ..............................................................22. v.Regjistrimi me Parti Dyfishe ...................................................23

5. SHEMBULL ZBATIMI .................................................................. 24 6.PARIMET E REGJISTRIMIT TË TRANSAKSIONEVE ................................ 29 II. ORGANIZIMI I PLANIT KONTABËL TË PËRGJITHSHËM 32 1. HYRJE .................................................................................. 32 2.ORGANIZIMI I PLANIT TË LLOGARIVE ..........................33 i. Klasat Kryesore të PKP ..........................................................33 ii.Shembull për llogarinë “Banka” ...........................................33 3. LLOGARITË E BILANCIT ............................................................. 34 i. Klasa 1: Kapitali, rezervat...................................................34 ii.Klasa 2: Llogaritë e Aktiveve Afatgjata ..............................34 iii.Klasa 3: Inventarët ..............................................................35 iv.Klasa 4: Llogaritë me të tretët .............................................36 v.Klasa 5: Mjete monetare dhe të ngjashme.............................37 vi. Pozicioni i llogarive në Bilanc ..............................................37 4. LLOGARITË E SHPENZIMEVE ....................................................... 39 i. Shpërndarja e Shpenzimeve ...................................................39 5. LLOGARITË E TË ARDHURAVE ..................................................... 41 ii.Klasifikimi i të ardhurave ........................................................41 iii.Përcaktimi i Rezultatit ............................................................42 6. ORGANIZIMI I SISTEMIT KONTABËL...........................................43

PASQYRAT FINANCIARE KRYESORE ............................... ........ VEPRIMET QË LIDHEN ME SHITJEN ..68 iii........................ ii............................. Dokumentet ............................................................. 56 i.................................... Shtrimi i problemit..59 III.Pasqyra e të Ardhurave e Shpenzimeve (PASH) ......Kontabilizimi i Veprimeve të Blerjes .............Libri i Madh ................................50 i.......Zgjidhje e Ushtrimit 2 (Kërkesa 1) ........................................................70 3.......................i...Fatura: Baza për regjistrimin e Blerjes ..........69 iv.............................................43 iii.........56 ii. USHTRIM ZBATIMI NR........ TRAJTIMI KONTABËL I DISA VEPRIMEVE ......................................................45 Bilanci Vërtetues ...............57 iiiZgjidhje e Ushtrimit 2 (Kërkesa 2) ...............................Ditari i Kontabilitetit ............................... Bilanci ..........43 ii.....................................64 2VEPRIMET QË LIDHEN ME BLERJEN .................... 67 i........................................67............................. NGA VARET TRAJTIMI KONTABËL ......64 1......................48 7....50 ii.......................................Vlerësimi i elementeve të Faturës .... 2 ......................... Cikli i dokumenteve të Blerjes .......................................................................................................................... 78 .............. ..............................52 8.....................

..................94 vi.............78 ii......... Cikli i dokumenteve të Shitjes .........Kontabilizimi i Hyrjeve në Inventar .......................................... VEPRIMET ME PRODHIMIN ...........................114 i................................................................................ VEPRIMET E ARKËTIMIT DHE TË PAGESËS ............................................................... VEPRIMET ME INVENTARIN ...............Dokumentet e prodhimit .............89........... Listëpagesa e Punonjësve (LP) .. Mënyrat e trajtimit .................................107 ii............91 v.................114 ii..........99 iii................................................................................................. Inventari dhe Metodat e Regjistrimit ......................................... iv.....Kontabilizimi i Daljeve nga Inventari ....95 5....85 ii...............Vlerësimi i Kostos së Inventarit ....................Veprimet me Arkën ...........................Veprime të tjera me inventarin ....107 i............102.....................110 7........................108 iii.............. iv...........96 ii.............................116 ...........Kontabilizimi i Veprimeve të Shitjes ................................86 iii...............Xhirimet e Brendshme .................................................Kontabilizimi i Listëpagesës ...............................................Veprimet me Bankë ................................................i..78 4..........................104 6........................................................................... 96 i........................................ 85 ........... Dokumentet e Bankës dhe të Arkës ....................................................Kontabilizimi i prodhimit ..............Dokumentet e Magazinës ........ VEPRIMET ME LISTËPAGESAT ...........

..........................125 9....................145 ii..........Teprica Bruto (TB) ..147.............145 ii.......Rezultati i Shfrytëzimit (FSh) ......125..........147......136 PJESA E DYTË: ANALIZA E LLOGARISË SË REZULTATIT I......DALJA E AKTIVEVE AFATGJATA ....Regjistrimi në Ditar .......................................8................................122 iv..................136 ii............................129 ii...........Prodhimi i Ushtrimit (PU) ............................................................Shpenzimet për Amortizimin ........147 ............................................................ Paraqitja e Ushtrimit të Amortizimit .............144 1....................................................... Marzhi Tregtar (MT) .....130 10.................... ..................... TREGUESIT E NDËRMJETËM TË MENAXHIMIT (TNM) .......................................... v......Trajtimi Kontabël i Provizioneve..................... vii...........120 iii. vi.........136 i.................................................................................................................. ANALIZA E LLOGARISË SË REZULTATIT ..................................................................................Rezultati i Ushtrimit (FU) ................... i... USHTRIM AMORTIZIMI ..........Përcaktimi i Shpenzimit të Amortizimit Vjetor ...............................................................Zgjidhje Ushtrim Amortizimi ...... v..146 iv.........................146............ ZHVLERËSIMET (AMORTIZIMET DHE PROVIZIONET) ..................................Vlera e Shtuar (VS) ....Trajtimi Kontabël i Amortizimeve .........145 i................119 ii... Parimet e Regjistrimit të Daljeve të AA ........129 i.........Çjanë zhvlerësimet ? ..........Rezultati Përpara Tatimit (FpT) ...................

.............150 3................................................................................................ ii..............................................................................Teprica Bruto (TB) ...........161 i.....................155 5.................... Perkufizimi i Tepricës Bruto ..............................149.......................155....................................... Llogaritja e Vlerës së Shtuar .. MATJA E RENTABILITETIT (KTHIMIT) .......................................156 6.......150...............................................154 i............2...................................................................... FITIMI I USHTRIMIT (FU) ................................. Koncepti i Rentabilitetit ...... ii........158 i.........................................149 i.......... Koncepti i FSh ....152 i.......166 ................................................ FITIMI I SHFRYTËZIMIT (FSH) ..156 i................................... ii......... ii.Analiza e Marzhit Tregtar ......................................................................................154.......... KONCEPTI I VLERËS SË SHTUAR (VS) ..152 4..................156....Përcaktimi i FSh ................161 II.......... Prodhimi i Ushtrimit (PU) . PRODUKTI I NDËRMARRJES .........Interpretimi Ekonomik .................152................................................................................... iii............... TEPRICA BRUTO E SHFRYTËZIMIT (TB) ...............158 7.........................Marzhi Tregtar (MT) ......................... ANALIZA E BILANCIT ..... Ndarja e Vlerës së Shtuar .. Zbërthimi i Llogarisë së Rezultatit ..................................................

.............................................. Financimet afatgjata .................16 7. iiFinancimet afatshkurtra ...............................................................170 2....................... LEXIMI I THJESHTË I BILANCIT ....178 4.................................Interpretimi Ekonomik ................. NEVOJA PËR FONDIN E ZHVILLIMIT......................................184 ............182 iii...................................................... Pasivi i Bilancit ...........................................................................171............174............................ Koncepti i Nevojës për Fond Zhvillimi ........................................175........179...........Interpretimi Ekonomik .........................169..... iii............ ii.............167 i.............Paraqitja e Bilancit Funksional .........171 i.......179 i.................... ii.........................................................................182.171............Aktivi i Bilancit . BILANCI FUNKSIONAL ........................................................Përcaktimi i Fondit të Zhvillimit .....Përcaktimi i Nevojës për Fonde Zhvillimi .......................... Koncepti i Fondit të Zhvillimit ............1........172 3....... iii......................................180..................................Aktivi i Bilancit Funksional ............... NEVOJAT PËR FINANCIME ........... iii.................... ii...................... FONDI I ZHVILLIMIT ......... Pasivi i Bilancit Funksional ........ ii...........................................Financimet e menjëhershme: ...................................................................Krahasimi Aktiv / Pasiv ......................182 i....174 i....................................181 5...................... iii...............

........185 i..201 i...................194 i................Negocimi i Afateve të Pagesave me Klientët ...........186.........................................................188........................185......... FLUKSI I PARASË .. ii..............................................Disa tregues interesantë që lidhen me CF .................. Financimi i Investimeve ......................199 3................................... ii................................Përcaktuesit e Investimeve ..........194..................................................................201............Marrja Hua .......... BLERJA E AKTIVEVE AFATGJATA ................................. iii....................Interpretimi Ekonomik ................. MËNYRAT E FINANCIMIT TË NDËRMARRJES .............198.......................... iii.186 7...... Koncepti i “Fluksit të parasë” (Cash Flow) ........194 1... FINANCIMI I CIKLIT TË SHFRYTËZIMIT ................................... ii.... FINANCIMI I INVESTIMEVE . ii............. REDUKTIMI I NEVOJAVE PËR FOND ZHVILLIMI ..Paraqitja e Fluksit të Parasë ..........196 2.......................208 ............................ iii........................................188.. Koncepti i Mjeteve Monetare .......... Koncepti i Investimit .... Reduktimi i Inventarëve ..............Përcaktimi i Mjeteve Monetare të Ndërmarrjes .......190 III..........203..............................................................................6.......................206 4................................ ii.........................................188 i................. MJETET MONETARE .198 i................Negocimi i Afateve të Pagesave me Furnitorët ......................

.........Perparesite e te metat e financimeve të ndryshme ...................... PËRMBLEDHJE .......212 PJESA E TRETË: FJALOR I TERMAVE KRYESORE FJALOR .........................228 P J E S A E P A R Ë N J O H U R I P Ë R K O N T A B I L I T E T I N E P Ë R G J I T H S H Ë M Në këtë kapitull tregohet psenevojitet kontabiliteti............. Njohuritëparatëkontabiliteti K A P I T U L L I I I NJOHURI TË PARATË KONTABILITETIT 1 Hyrje .........................Disa koeficientë ndihmës për marrjen e vendimeve ............18 5 ...........................14 2 Ndërmarrja dhetransaksionet e saj ........216 LITERATURA ..................... cilat veprimetë ndërmarrjes pasqyron dhepërse duhen unifikuar regullat e rregjistrimit të këtyre veprimeve....211 ii..................................................i........................Metoda të Tjera të Financimit të Shfrytëzimit ............... ...........................Disa koe iii....209 5....... ii..............................15 3 Normalizimi i ProceduraveKontabël 17 4 KonceptetBazë ........................ Konvertimi i Elementeve të Aktivit Qarkullues ..... ..211 i.208..............................Jepen konceptet bazë të kontabilitetit dhe parimet e regjistrimit kontabël të ilustuara me shembuj zbatimi..........................................

Dokumenti kontabël që përmbledh të dhënat për pasurinë e një ndërmarrjeje quhet Bilanc. duke u nisur nga aftësia e saj për të sjellë fitim.Për të marrë vendimet e duhura. i bën të mundur ndërmarrjes vlerësimin e efikasitetit të punës së saj(prodhimit. Në fjalorin e përditshëm të gjitha këto pasqyra njihenshkurt si “Bilanci”. Shënim: Bilanci. domethënë gjendjen e kësaj pasurie dhe detyrimet në një moment të dhënë. NDËRMARRJA DHE TRANSAKSIONET E SAJ . së dyti.). ndërmarrja ka nevojë për një sistem informacioni që quhet Kontabilitet i cili së pari përshkruan. dmth për të dhënë rezultat pozitiv. ndërtimit. NJOHURI TË PARA TË KONTABILITETIT 1.Më poshtë do të gjeni parimet themelore të kontabilitetit të përgjithshëm që do t’ju ndihmojnë për të analizuar më mirë pasqyrat bazë kontabël që janë: bilanci i ndërmarrjes dhe llogaria e rezultatit. shërbimit etj. Llogaria e Rezultatit dhe disa pasqyra të tjera përbëjnë ato që quhen“Llogaritë Vjetore” të ndërmarrjes. Dokumenti kontabël që paraqet rezultatin endërmarrjes quhet Llogaria e Rezultatit 1 . 2. HYRJE Ndërmarrja ka si synim të prodhojë produkte ose shërbime për të kënaqur nevoja të shoqërisë. vlerëson dhe paraqet pasurine e ndërmarrjes.ShembullZbatimi 24 6 Parimet e Regjistrimittë Transaksioneve 29 K a p i t u l l i I I.

lëndë të paraa shërbime.Ndërmarrja merr kredi nga banka. mallrat(për ndërmarrjet tregtare).transaksione të rezultatit që ndikojnë në rezultat.sh:livrim malli. . me të cilët kryen veprime të ndërsjella. në përgjigje të transaksioneve fizike (psh pagesat për blerje e arkëtimet për shitje). që i nevojiten asaj dhe të shesë produktet e saj. Ndërmarrja u paguan rrogat punonjësve. i. të cilët në raport me pronarët(ortakët/aksionerët) ndahen në:o shpenzime: kur transaksioni përfaqëson një konsum .Veprimet apo marrëdhëniet e ndërsjella. ndërmarrja ka nevojë të blejë mallra. blerës.Dallojmë:.Blen ndërmarrja mall nga furnitori.Gjatë veprimtarisë së përditshme. Pra. që lidhin ndërmarrjen me partnerët e saj ekonomikë. Koncepti i transaksionit: Transaksioni është një marrëdhënie.-transaksionet financiare që paraqesin kreditë dhe borxhet e ndërmarrjes. Në lidhje me ndikimin në rezultat transaksionet mund të jenë: . punonjës etj. shërbimet (për ndërrmarrjet e shërbimit) etj. Nga kjo lind nevoja e mbajtjes së gjurmëve të këtyre veprimeve ekonomike që ajo kryen me partnerët e saj. që ndryshon vlerën e një variabli ekonomik.Transaksion quhet edhe “Fluks”. në gjuhën e kontabilitetit quhen transaksione. Shembuj transaksionesh:Produktet: që në kuptimin e gjerë të fjalës janë: prodhimet (për ndërmarrjet prodhuese). kryerje e një shërbimi apo prodhim produkti). një veprim apo lëvizje. Ndërmarrja është pra e lidhur me aktorë të tjerë ekonomikë (furnitorë. në një periudhë të caktuar kohe.transaksionet fizike (reale) që shprehin lëvizjet e të mirave dhe shërbimeve (p. “Ngjarje kontabël” ose “Veprim ekonomik”.transaksionet monetare që shprehin lëvizjet e parave.). produktet e aktivitetit tëndërmarrjes.

o të ardhura: kur transaksioni përfaqëson një shtim të pasurisë (të ardhura). pa praninë e faktorëve jashtë ndërmarrjes. është inevojshëm standardizimi i metodave kontabël dhe jo secili të ndërtojë terminologjinëdhe metodat e veta. nuk janë gjë tjetër veçse Borxhet dhe Kreditë e pronarëve ndaj ndërmarrjes prandaj ato trajtohen si transaksionet financiare dhe përfshihen në to.Me këtë terminologji.transaksione të jashtme : kur transaksioni përfaqëson një marrëdhënie midis ndërmarrjes dhe njërit prej partnerëve të jashtëm. pas përpunimeve të duhura. klasifikojë dhe regjistrojë transaksionet që prekin ndërmarrjen për të furnizuar. Vini Re! Shpenzimet dhe Të ardhurat.Kontabiliteti duhet të kapë.Plani i përgjithshëm kontabël e lejon këtë . . që nëkëtë këndvështrim është një detyrim që ndërmarrja i ka pronarëve. Në lidhje me ndërmarrjen.transaksione të brendshme : kur transaksioni përfaqëson një marrëdhënie midis dy pjesëve të ndërmarrjes. pa ju përmbajtur disa rregullave. Në qoftë se gjithsecili do të mbante kontabilitetin sipas “mënyrëssë vet”. do të ishte e pamundur të vlerësohej gjendja endërmarrjes dhe të krahasohej ajo me një tjetër. 3.të pasurisë (shpenzim). roli kryesor i kontabilitetit të përgjithshëm është të regjistrojë bashkësinë e transaksioneve që prekin ndërmarrjen.transaksione të bilancit që janë transaksionet që nuk ndikojnë në rezultat. leximin dhe analizën e dokumenteve kontabël. që nëkëtë këndvështrim është një borxh që i kanë ndërmarrjes pronarët. informacione në shërbim të marrjes së vendimeve për drejtimin e ndërmarrjes. transaksionet janë të dy tipeve: . më saktë pasurinë e ndërmarrjes. NORMALIZIMI I PROCEDURAVE KONTABËL Për të thjeshtuar hartimin. .

. mjetet ndihmëse për veprimtarinë apo depozitat në bankë apo arkë. ka dhe kategori specifike. që quhet aktivi bilancit.asaj mund t’i lihet një afat pagese nga furnitori. Në këtë rrugë është duke ecur edhe legjislacioni në Shqipëri . pra ndërmarrja përfiton një borxhafatshkurtër nga furnitori.Standardizimi i praktikave kontabël bëhet me ligje. huatë e mara nga bankatetj. Burimet e ndërmarrjes regjistrohen në anën e djathtë të bilancit.).si: Gjatë një veprimi blerjeje.standardizim duke propozuar një klasifikim të transaksioneve të ndryshme që duhet të regjistrohen nga shërbimi kontabël indërmarrjes. regjistrohen përdorimet e këtyre burimeve. për të dhënë informacion sa më të saktë. ndërmarrja nuk është e detyruar të paguajë në çast.Krahas rregullave nacionale. si përshembull: lëndët e para. kryen çdo ditë veprime që prekin pasurinë e saj.Regjistrimi i transaksioneve që modifikojnë pasurinëe ndërmarrjes dhe përpunimi I këtij informacioni është objekt i sistemit kontabël të ndërmarrjes. që përdor ndërmarrja në veprimtarinëe saj (kapitali i sjellë nga pronarët/aksionerët e ndërmarrjes. vendime. udhëzime etj.Krahas burimeve dhe përdorimeve të mirëfillta. pra ato që ndërmarrja ka bërë me burimet (pasuria e ndërmarrjes). në veprimtarinë e saj. KONCEPTE BAZË Ndërmarrja. Paraqitja e gjendjes pasurore të ndërmarrjes quhet bilanc. 4. që quhet Pasiv i bilancit.Nga ana e majtë e bilancit. Kontabiliteti e klasifikon . të cilatzhvillohen në bazë të përparimeve në shkencat financiare. globalizimi i ekonomisë bën që shtetet të tentojnë drejt standardizimeve ndërkombëtare. makineritë. i. Koncepti i Aktivit dhe Pasivit Bilanci pasqyron nga njëra anë burimet financiare.

bilanci paraqitet si vijon 5 : Përdorimet (Aktivi)Burimet (Pasivi) Investime në aktive fikse 5 Burime të brendshme: Kapital i sjellë nga aksionerët . kur ndërmarrja i akordon një afat pagese klientit të vet. Mbi këtë bazë. kredia për klientin konsiderohet si përdorim(aktiv) për ndërmarrjen .Ndaj kjo kredia e furnitorit konsiderohet si burim (pasiv) për ndërmarrjen.kontabiliteti e konsideron këtë si një kredi afatshkurtër që ndërmarrja i jep atij. Zbulime bankareDepozitim në bankë ose në arkë ii.Investim në lëndë të para. brenda afatit të pagesës. kurndërmarrja bën realisht pagesën që i detyrohet furnitorit.këtë borxh si kredi afatshkurtërdhe e regjistron si burim. Kjo kredi afatshkurtër konsiderohet si “e shlyer”. . Pasuritë dhe borxhet janë të natyrave të ndryshme.mallra etj. Me arsyetim të ngjashëm. Burime të jashtme afatgjata: Hua afatgjata Kredi për klientët etj. materiale. Koncepti i Llogarisë 6 Bilanci është një dokument kontabël që pasqyron tërësinë e pasurive dhe të detyrimeve(borxheve) të ndërmarrjes.Kjo hua do t’i “shlyhet” ndërmarrjes kur klienti të paguajë shumën e duhur brenda afatit të pagesës.Borxhe ndaj furnitorëve etj.Në anën e pasivit vendosen burimet që janë: qoftë të brendshme (kapitalet). qoftë nga jashtë (huatë). Si përfundim.

) dhe zbrazet nga shpenzimet (pagesa e rrogave. secili grup ndahet në nëngrupe dhe kjo ndarje vazhdohet. që kanë kërkuar shpenzime të larta(truall. kështu.pagesa për blerje të lëndëve të . që pasqyrojnë veprimet e kryera nga ndërmarrja. Çdo elementi të pasurisë së ndërmarrjes i shoqërohet një llogari (për shembull: llogaria “troje”.Për të dhënë një pasqyrë më të qartë. materiale.) iii. sipas së cilës klienti mund të jetë debitor për një shumë të caktuar.Një nga parimet e kontabilitetit është të përpiqet të japë një pamje sa më besnike të ndërmarrjes. llogaria “arka”. kemi për shembull: asete fikse. borxhet afatgjata).5Aktive fikse: Pasuri e paluajtshme 6Zbulim: Kur Banka i bën lehtësi klientit të vet që ka llogari bankare rrjedhëse..Nga ana e aktivit kemi gjithashtu një bashkësi elementesh me karakteristika të ndryshme nga njëri-tjetri. gjatë një periudhe të caktuar.. Burime të jashtme afatgjata: Hua afatgjata Kredi për klientët etj. për të përshkruar në detaje elementet e pasivit dhetë aktivit të bilancit të ndërmarrjes. Përdorimet(Aktivi)Burimet(Pasivi)Investime në aktive fikse 5Burime të brendshme: Kapital i sjellë nga aksionerët Investim në lëndë të para. aq sa është e nevojshme.).të cilat mund të jenë afatshkurtra apo afatgjata. Këto ndarje quhen llogari . llogaria “banka” ushqehet nga hyrjet e ndryshme të paraveqë vijnë në ndërmarrje (nga shitjet. të ndara në grupe që përbëhen nga elemente me karakteristika të njëjta (asetetfikse.mallra etj.Borxhe ndaj furnitorëve etj. stoqe lëndësh të para apo kartëmonedha në sirtarët e arkës së ndërmarrjes. Për shembull. godina industriale etj. llogaria “hua” etj. Koncepti i Debitit dhe Kreditit Gjendja e llogarive ndryshon nga lëvizjet (hyrjet e daljet). Aktivi dhe pasivi i bilancit janë..

punëtorët. që kanë marrëdhënie ekonomike me ndërmarrjen. Këtody pjesë quhen Debi(majtas) dheKredi(djathtas).para.Kreditë .Borxhet që i kanë ndërmarrjes. shembull klientët për faturat e palikuiduara) . Për të paraqitur një llogari përdoret simboli në formë T-je: Llogari “Banka” 512 Debi Kredi Në Debi (majtas) regjistrohen: . furnitorët. në transaksionet fizikë (Për shembull: mallrat eshitura që dalin). nga transaksione financiare. .Akëtimet që bën ndërmarrja nga transaksionet monetare (Për shembull: paratë që hyjnë në ndërmarrje nga arkëtimet e shitjeve). . që interpretohen edhe si borxhe që i kanë ndërmarrjes pronarët (ortakët/aksionerët) Në Kredi (djathtas) regjistrohen: . nga transaksionet monetare (Për shembull: paratë që paguan për blerjet e bëra). .. .Si rrjedhim. të tretët Të tretët: quhen klientët. të blera apo të prodhuara).). entitete apo persona të tjerë..Hyrjet që bëhen në ndërmarrje nga transaksionet fizike (Për shembull: mallrat që hyjnë në ndërmarrje.Shpenzimet që kryen ndërmarrja. çdo llogari ndahet në dy pjesë ku regjistrohen lëvizjet që e prekin atë.Pagesat që bën ndërmarrja.. ortakët.Daljet që bëhen nga ndërmarrja.

nga transaksionet finaciare (Për shembull borxhi që i ka ndërmarrja furnitorit për faturën që nuk i ka likuiduar).Të ardhurat e realizuara . ndërsa një i tretë (furnitor) quhet kreditor në qoftë se llogaria e tijështë me tepricë kreditore. llogaria quhet kreditore. dmth llogaritë e arkës së ndërmarrjes dhe llogaritë bankare .Nisur nga ky përcaktim. duke zbritur nga debiti total i llogarisë (pra nga totali i vleftave të regjistruara në debi) kreditin total të po asaj llogarie (totalin e vleftave të regjistruara në kredi): Kjo diferencë quhet Teprica e llogarisë Kur debiti > krediti.Le t’i përmbledhin këto në një tabelë: Regjistrimi në Llogari L lo j i i tr a nsa k si o n it D eb i(Majtas)Kredi(Djathtas) Transaksion fiz i k ( r e a l ) H y r j e t D a l j e t T r a n s a k s i o n m o n e t a r A r k ë t i m e t P a g e s a t Transaksion fi n a n c i a r B o r x h e t K r e d i t ë T r a n s a k s i o n r e z u l t a t i S h p e n z i m e t T ë a r d h u r a t Është e thjeshtë të vizualizosh në çdo çast gjendjen neto të çdo llogarie. llogaria quhet debitore dhe kur krediti > debiti. që interpretohen edhe si detyrim që ndërmarrja i ka pronarëve (pra si kredi e pronarëve). një i tretë (klient) quhet debitor në qoftë se llogaria e tij është me tepricë debitore. iv. Llogari të Likuiditetit Llogari të likuiditetit quhen llogaritë e parave dhe vlerave të ngjashme me to.që ka marrë ndërmarrja nga të tretë.

asgjë nuk humbet. pra kjo ngjarje paraqitet si Debit. Shembull i blerjes së një veture: ndërmarrja blen një veturë 10’000 €.të saj. Arkëtimet : Paratë që marrim në arkë apo bankë.b) pasurimi i ndërmarrjes vjen nga aftësia e saj për ta përftuar këtë pasurim nga të tjerët (të tretët). v.Në llogaritë e likuiditetit veprimet regjistrohen si më poshtë: Arkëtimet(paratë që marrim) regjistrohen në debi të llogarive të likuiditetit. Kontabiliteti mbështetet mbi faktin që çdo transaksion midis ndërmarrjes dhe një partneri të saj përbëhet nga dy lëvizje të njëvlefshme me sens të kundërt. Regjistrimi me Parti Dyfishe Mbajtja e kontabilitetit me parti dyfishe është një teknikë që mbështetet mbi parimin elementar: “asgjë nuk krijohet. si dhe letrat me vlerë që mund të shndërrohen menjëherë në para. ky parim shprehet nga dy rregullat :a)çdo vlerë që qarkullon në ndërmarrje vetëm zhvendoset. Në kuptimin ekonomik. Pagesa (paratë që japim) regjistrohen në kredi të llogarive të likuiditetit. blerja e veturës shkruhet :o llogaria e makinave debitohet me 10'000 €o llogaria e parave kreditohet me 10'000 € Në qoftë se ndërmarrja e blen veturën nga një furnitor por nuk paguan menjëherë. por . gjë që paraqitet në Kredit. pra të zvogëlojë pasurin financiare të saj. Si kundër parti. Këto nuk duhet të ngatërohen me të ardhurat. pra rrit pasurinë sepse i shtohet një veturë.Për shembull: shitja e një produkti përbëhet nga një dalje fizike (livrimi i produktit) dhe nganjë hyrje monetare (vlefta e paguar nga klienti) me të njëjtën vleftë sa ajo e shitjes. ajo duhet ta paguajë veturën.Përmbledhasi. Llogaritë bankare : Llogaritë (kontot) që ndërmarrja ka në banka. gjithçka transformohet”. sepse nuk ka detyrimisht përputhje midis arkëtimeve dhe të ardhurave.

Kjo teknikë krijon mundësinë. Ky quhet parimi i kontabilitetit me parti dyfishe: çdo lëvizje midis ndërmarrjes dhe njërit prej partnerëve të saj regjistrohet në llogaritë e ndërmarrjes me anën e një regjistrimi të dyfishtë. me të njëjtën vleftë. Pra.ii. regjistrimi kryhet në dy kohë: ajo e regjistron veturën në Debit.pa snjë farë kohe. të garantohet barazia e pasurisë dhe e të mirave (atë qëzotëron ndërmarrja e që është në Debit) me detyrimet (huatë e marra nga ndërmarrja e që regjistrohen në Kredit). marrin një hua prej 250000 lekë për 10 vjet.iii. Me anën e këtyre burrimeve. nëse krijohet një shtesë pasurie (përshembull : nga shitja e një shërbimi). i. njëri në debitin e një llogarie. Për të evidentuar këtë lidhje mes tyre. Në këtë kontekst. çdo të ardhure apo shpenzimi I korrespondon një mjet për ta realizuar atë.Barazimi i debiteve me kreditet është gjithashtu një mjet kontrolli i saktësisë së kontabilizimeve. Ortakët derdhin 100000 lekë në bankë për IMB: Banka100000 100000Kapitali .Le t’i analizojmë këto veprime: i. tjetri në kreditin e një llogarie tjetër. ajo regjistron :o llogaria e furnitorit debitohet me 10'000 €o llogaria e parave kreditohet me 10'000 €dhe veprimi i blerjes së veturës është përfunduar. Për të plotësuar nevojat. SHEMBULL ZBATIMI Katër ortakë vendosin të krijojnë shoqërinë “IMB”. por konstaton se i ka një borxh furnitorit :o llogaria e makinave debitohet me 10'000 €o llogaria e furnitorit kreditohet me 10'000 €Kur ndërmarrja bën pagesën. 5. rezultati i veprimit në bilanc do të kontabilizohet si borxh (në Kredit) ndaj pronarit ose aksionerit. ndërmarrja “IMB” blen një makineri me çmim 150000lekë. këto dy llogari quhen kundërpartitë njëra-tjetrës.Ata vendosin të derdhin në bankë si kapital fillestar 100000 lekë.

në aktivin e bilancit (si kundërparti): kjo shumë shënohet në debi të llogarisë“bankë”.në pasivin e bilancit: kontabilizohet burimi prej 250000 lekë në llogarinë “hua”... që u përgjigjen dy momenteve (dhedy dokumenteve) të ndryshme:Veprimi i parë: që i përgjigjet livrimit të makinerisë nga furnitori.në pasivin e bilancit: kontabilizohet (regjistrohet) shuma prej 100000 lekë në llogarinë “kapital”.Nëse pagesa bëhet e menjëhershme(“cash”) kontabilizimi mund të bëhet sipas skemës:Kur blerja e makinerisë bëhet me pagesë të vonuar (pas një farë kohe). në kredi. Blerja e makinerisë IMB Pagesa 150000LekëFurnitorIMBLivrimi i makinerisë FURNITORE Ky veprim për ndërmarrjen do të thotë: kontabilizimi i një shpenzimi prej 150000 lekë në bilancin e saj. ku disponohet. në anën kredi. që pasqyron pagesën që i bën furnitorit.. kjo pasqyrohet duke regjistruar një burim prej 100000 lekë në bilanc.Kjo shumë regjistrohet në llogarinë “bankë” të ndërmarrjes. në këtë moment shfaqet një borxh i ndërmarrjes ndaj furnitorit. Ortakët marrin 250000 lekë hua nga banka 250000Hua250000Banka Ky veprim. në këtë rast do të ketë regjistrim të dy veprimeve (transaksioneve). që reflekton livrimin e makinerisë..Për ndërmarrjen.Veprimi i dytë: ndërmarrja i paguan borxhin furnitorit. si dhe regjistrimi në bilanc(inventar) i makinerisë. për ndërmarrjen pasqyrohet duke regjistruar një burim (hua) prej 250000 Lekë në bilanc. . Kjo shumë do të figurojë në llogarinë “bankë” të ndërmarrjes. Sjellin 100000 lekëIMBOrtakë ii.në aktivin e bilancit: shuma vendoset në debi të llogarisë “bankë” Skematikisht këto regjistrime paraqiten: iii.

Kontabilizimi i veprimit të parë Cash”: lexohet “kesh” = pagesë “me para në dorë” (nënkupton pagesat e menjëhershme) Dokumenteve : Në këtë rast justifikimi i dy veprimeve bazohet në dy dokumente të ndryshme: a) Blerja(livrimi i makinerisë) bazohet në faturën e blerjes. Makineria150000Banka150000IMBFurnitorLivrimi i makinerisë Ky veprim për ndërmarrjen do të thotë regjistrim i një shpenzimi prej 150000 lekë në bilancin e saj. 150000MakineriaFurnitori150000150000Bankë150000Fu rnitor Kontabilizimi i veprimit të dytë Veprimi i dytë regjistrohet kur ndërmarrja i kryen pagesën furnitorit. bilanci i ndërmarrjes “IMB” pas këtyre tri veprimeve paraqitet si vijon: A k t i v i M a k i n e r i 1 5 0 0 0 0 B a n k ë 2 0 0 0 0 0 . në vleftën e barabartë me atë të blerjes së makinerisë. duke shlyer kështu borxhin. ndërsa b) pagesa në dokumentin e pagesës.Ky veprim për ndërmarrjen do të thotë regjistrim i një shlyerje huaje (pakësim burimi) prej150000 lekë në bilancin e saj. që kontabilizon makinerinë që i jep furnitori dhe borxhin që i ka ndërmarrja furnitorit. IMBFurnitorpagesa e makinerisë Ky kontabilizim i dyfishtë të çon në fund të fundit në të njëtin rezultat me atë të blerjes“cash” të makinerisë.Përfundimisht. që kontabilizon pagesën e ndërmarrjes.

Këto dokumente justifikuese duhet të ruhen për një periudhë të paktën 10vjeçare. mbi një dokument justifikues.T 3 P K 1 H 2 T 3 o 5 a a 0 u 5 o 5 t a l A k 0 0 0 0 s i v i p i t a l 0 0 0 0 a 0 0 0 0 t a l P a s 0 0 0 0 t i v i v Veprimi 2Furnitor150000150000Veprimi 1150000Bankë150000Makineri 6. të brendshme dhe të jashtme. që do të deformonte pasqyrimin e gjendjes së saj pasurore.përveç përjashtimeve të vlefshme. janë përcaktuar disa parime themelore që duhen respektuar. kërkohet që: Regjistrimi i një transaksioni të mbështetet mbi ekzistencën e një prove të kryerjes së tij. Për të bërë regjistrimet. Respektimi i këtyre parimeve garanton paraqitjen sa më reale të gjendjes pasurore të ndërmarrjes. PARIMET E REGJISTRIMIT TË TRANSAKSIONEVE Në parim. me datë dhe vlerë. plani kontabël kërkon që çdo regjistrim të mbështetet. një ndërmarrje duhet të regjistrojë të gjitha transaksionet. që prekin gjendjen e pasurisë së saj.Për të garantuar që ndërmarrja të mos regjistrojë asnjë transaksion jo real.Natyra e dokumenteve . Regj i st r i mi duhet t ë mbësht et et mbi nj ë pr ov ë Në bazë të këtij parimi.Transaksionet duhet të jenë regjistruar në trajtë kronologjike.

. mandat pagesë.. punonjësve.. Tipi i dokumentit varet nga tipi i transaksionit që regjistrohet (faturë që vjen nga një furnitor ose që iadresohet një klienti. kreditorëve.justifikuese është dyllojesh:a)dokumenti mund të pasqyrojë një veprim të vetëm.. Domethëne ndërmarrja duhet të informojë e pasqyrojë jo vetëm veprimet e kryera me arkëtime e pagesa por edhe detyrimet për t’u paguar në të ardhmen. Parimet kryesore dhe karakteristikat e informacionit kontabël Parimet e regjistrimit të transaksioneve dhe të paraqitjes së pasqyrave financiare në mënyrë të plotë përshkruhen në “Standardet Kombëtare të Kontabilitetit“.Parimi i vijimësisë: sipas të cilit veprimtaria ekonomike e ndërmarrjes duhet të ketë vijimësi dhe ndërmarrja nuk ka në plan ose nuk . Sikurse dokumentet justfikuese.librin e madh dhe librin e inventarit..Parimi i konstatimit të të drejtave dhe detyrimeve: sipas të cilit efektet e transaksioneve njihen kur ato ndodhin (dhe jo kur paguhen). Në vijim po përmëndim shkurt disa prej tyre: . . . edhe këto dokumente kontabël duhet të mbahen të paktën 10 vjet.Ligji për kontabilitetin kërkon që çdo ndërmarrje të mbajë detyrimisht një libër ditar. detyrimeve dhe veprimeve ekonomike të veta nga ato të aktiveve...Parimi i njësisë ekonomike raportuese: sipas të cilit ndërmarrja mban llogari tëveçanta të aktiveve...klientëve të saj dhe personave të tjerë. Kërkohet gjithashtu që libri ditar të mos përmbajë asnjë boshllëk.detyrimeve dhe veprimeve ekonomike të aksionerëve.)b)dokumenti mund të ketë origjinë krejt të brendshme dhe të grupojë një bashkësi veprimesh: këto quhen dokumente përmbledhëse që kanë të bëjnë me ditaret ndihmëse. si dhe ato që do të sjellin arkëtime në të ardhmen.

performancën financiare dhe fluksin e parasë së ndërmarrjes..Parimi i qëndrueshmërisë dhe krahasueshmërisë. . ....nuk përmban gabime materiale si dhe .Parimi i kuptueshmërisë... Nëse jo.dhe për krahasimin me ndërmarrje të tjera.paanshmëria . kërkon që pasqyrat financiare të paraqesin të gjithë informacionin material që ndikon në gjendjen financiare. ajo duhet t’a reflektojë këtë fakt. për të informuar një grup të gjerë përdoruesish (aksionerët dhe kreditorët... punonjësit. partnerët në biznes.. e njëjta paraqitje dhe të njëjtat formate të pasqyrave financiare.merret në konsideratë përmbajtjae tyre ekonomike mbi formëm ligjore. . ato raportohen më vete..) .. atëherë.. me përjashtim të rasteve kur një gjë e tillë kërkohet ose lejohet.. kërkon që informacioni të jetë i besueshëm. parimi i maturisë që të shmanget mbivlerësimi i aktiveve dhe i të ardhurave ose nënvlerësimi i detyrimevedhe shpenzimeve .. kërkon që të përdoret e njëjta politikë kontabël..... Informacioni në këto pasqyra konsiderohet material nëse mungesa ose pasaktësia në prezantimin e tij do të ndikonte në vendimet ekonomike të përdoruesve të pasqyrave financiare...... ..do ta ketë të nevojshme të ndërpresë aktivitetin e saj ....për një krahasim objektiv te treguesve të performancës financiare të ndërmarrjes në vite..Besueshmëria.Parimi i kompensimit: sipas të cilit aktivet dhe detyrimet si dhe të ardhurat e shpenzimet nuk kompensohen me njëra-tjetrën. . kërkon që informacioni në pasqyrat financiare duhet të paraqitet në mënyrë të tillë që të jetë informues dhe pa ekuivok.Rëndësia dhe materialiteti.... institucionet shtetërore ... është një prezantim besnik i asaj që ky informacion përpiqet ose pritet në mënyrë të arsyeshme të prezantojë...

Ne. ORGANIZIMI I PKP 1. Ai shërben si bazë dhe për Kontabilitetin Analitik.Të dhënat e Kontabilitetit Analitik shfrytëzohen nga drejtuesit e kompanisë. Organizimi itij varet nga specfikat e ndërmarrjes dhe përparësitë e saj.fillimisht. HYRJE Kontabiliteti përfshin: Kontabilitetin e Përgjithshëm (quhet dhe Kontabiliteti Financiar)dhe Kontabilitetin Analitik (quhet dhe Kontabiliteti Manaxherial ose Kontabiliteti i Kosto-Drejtimit).Kontabiliteti i Përgjithshëm pasqyron marrëdhëniet me një numër të madh aktorësh brenda dhe jashtë ndërmarrjes. . do të ndalemi në Kontabilitetin e Përgjithshëm.Organizimi I planit kontabël të përgjithshëm II.

i. që duhet të regjistrohen nga shërbimi kontabël i ndërmarrjes. Shembull për llogarinë “Banka” Një veprim.tregon që llogaria është e grupit 1 të klasës 5. 5.51 2 . e kështu mund të vazhdohet më tej. që tregon një lëvizje (hyre ose dalje) në llogarinë bankare të ndërmarrjes. 3.PKP. është i domosdoshëm një standardizim i metodave kontabël.Në përgjithësi: shifra e parë tregon klasën e llogarisë.Plani Kontabël i Përgjithshëm (PKP) e mundëson këtë standardizim. grupin. 5 .tregon që llogaria është e nëngrupit 2 të grupit 1 të klasës 5. ku pesë klasat e para janë për llogaritë e bilancit dhe dy të fundit për llogaritëe rezultatit të administrimit. që emërtohet“Vlera monetare në bankë”.6 dhe 7.33 2. ii. 4. duke propozuar një klasifikim të transaksioneve. nëngrupin. Klasat Kryesore të PKP Në Planin Kontabël të Përgjithshëm (PKP) dallohen shtatë klasa me numrat 1. për të thjeshtuar leximin dhe analizën e dokumenteve kontabël. . shifra e tretë tregon ndarjen e grupit. në sajë të metodave që përdor për regjistrimin e veprimeve që prekin ndërmarrjen.Le t’i shqyrtojme klasat e llogarive më në detaje. që përfaqëson “Banka dhe institucione të tjera financiare”.5 1 . ORGANIZIMI I PLANIT TË LLOGARIVE Në Kontabilitetin e Përgjithshëm.jep një pasqyrim të saktë të gjendjes së ndërmarrjes në një moment të dhënë.tregon që llogaria është e klasës 5 “Mjete monetare dhe të ngjashme”.Le ta ilustrojmë kuptimin e shifrave të llogarisë me një shembull.do të pasqyrohet me një regjistrim në llogarinë me numër 512. 2. shifra e dytë tregon një ndarje të klasës.

ii. Klasa 1: Kapitali.Rezervat e fonde të tjera të vetat.15 Provizionet : Shuma të parashikuara për rreziqe e shpenzime. LLOGARITË E BILANCIT i. Koncepti i tyre do të sqarohet më poshtë. quhen .Këto burime fillestare merren ose nga ortakët (kapitalet e veta) ose nga partnerët e jashtëm të ndërmarrjes (hua nga bankat dhe detyrime të ngjashme). o Burime të jashtme: Subvencionet për investime.16 Aktive Afatgjata (AA): Ky është emërtimi i përdorur në Standardet Kombëtare të Kontabilitetit (SKK) përaktivet që janë quajtur më parë Aktive të Qëndrueshme (AQ) . Klasa 2: Llogaritë e Aktiveve Afatgjata Kapitalet i shërbejnë ndërmarrjes për të përftuar mjete afatgjata që shërbejnë përtë ushtruar veprimtarinë e saj. rezervat.34 3. Në kontabilitet me “Aktive Afatgjata”(AA)16 Kuptohet bashkësia e mjeteve që do t’i shërbejnë për një kohë më shumë se një vit ndërmarrjes. kur krijohet.Huatë afatgjata dhe të ngjashme me to. për të cilin raportohet.Klasa 1 përmban bashkësinë e burimeve të quajtura “afatgjata“ (ose “të përhershme”)të ndërmarrjes: o Burime të brendshme: Kapitali themeltar (aksionar).13 Rezultat i ushtrimit – quhet shkurt rezultati i vitit të ushtrimit të aktivitetit.Rezultati i ushtrimit.14 Hua afatgjata quhen ato me afat shlyerje mbi një vit. o Provizionet :për rreziqe dhe detyrime të parashikuara me ligj. Një ndërmarrje. ka nevojë për kapitale për të ushtruar veprimtarinë e saj.

projekte.…. patenta.Dallojmë ndër to stoqet: o Materiale lëndë e parë. këta duhet të stokohen nga ndërmarrja. instalime teknike.edhe “aktive të paluajtshme”(AsseteImobilare) ose Aktive Fikse (Fixed Assets).. o AA Financiare përbëhen kryesisht nga aksionet që ka ndërmarrja për ndërmarrjet e kontrolluaraapo të lidhura me të. emri i mirë etj. …)konçensione.… o AA Materiale troje... si këto që ndikojnë). o Amortizimi dhe zhvlerësimi i aktiveve afatgjata: aktivet afatgjata. në tërësi. material ndihmës. si këto. liçensa. Meqenëse këto elemente nuk përdoren të gjitha në të njëjtinçast. pajisje mobilimi. huadhënie afatgjatëetj. parapagime e pagesa pjesore të bëra. Aktivet Afatgjata Jomateriale (AAJ): janë quajtur “Aktive të Qëndrueshme të Patrupëzuara” (AQP) Aktivet Afatgjata Materiale (AAM): janë quajtur “Aktive të Qëndrueshme të Trupëzuara”(AQT) Stokohen .. mbajtja e të cilave është afatgjatë. të drejta të ngjashme. automjete. ndërtesa. janë objekt i një trajtimi specifik që i lejon ndërmarrjes të pasqyrojë amortizimet. Klasa 3: Inventarët Ndërmarrja duhet të blejë lëndë të para dhe të ndërmjetme që ajo do t’i transformojë gjatë procesit të prodhimit. makineri. që janë në proces ndërtimi apo krijimi. iii. 35 Aktivet Afatgjata(AA)mund të jenë të llojeve të ndryshëm: o AA Jomateriale emri i mirë (vendndodhja.shpenzime të zhvillimit (studime. o AA në Proces përbëhen nga aktive afatgjata materiale ose jomateriale. pjesë ndërrimi..

o Prodhimi në proces prodhimi. o Produkte të gatshme. o Objekte inventari ambalazh qarkullues. tatime) dhe kolektivitetet lokale. ai i akordon ndërmarrjes një afat pagese. o Mallra gjendje. as marrje hua afatgjatë (llogari të klasës 1). Klasa 4: Llogaritë me të tretët Këto llogari përfaqësojnë bashkësinë e angazhimeve financiare të kontraktuara ose tëakorduara nga ndërmarrja dhe që nuk janë. gjysmë të gatshme e nënprodukte.as dhënie hua afagjatë (llogari të klasës 2).Grupe dhe ortakë. Ky afatpagese konsiderohet si një hua që i jepet klientit.: dmth të magazinohen apo depozitohen në magazina ose sheshe.Shteti (taksa. o Zhvlerësimi i inventarëve. punime e shërbime në proces.Në përgjithësi dallohen llogaritë: o Detyrime tregtare (furnitorë): përdoret për detyrimet ndaj furnitorëve. o Të drejta tregtare (klientë) :përdoret për detyrimet që na kanë klientet.Personeli dhe llogaritë përkatëse.…. Kur furnitori nuk kërkon që pagesa të bëhet menjëherë. Kur ndërmarrja nuk i kërkon klientit ta paguajë menjëherë.Sigurimet shoqërore dhe organizma shoqërore. ndaj regjistrohet në aktivine bilancit. iv. të pa mbërritura ose tek të tretët. o Kolektive . Ky afat pagese konsiderohet si një borxh i kontraktuar me këtë furnitor dhe kontabilizohet në pasivin e bilancit. inventar i imët. . por i akordon atij një afat pagese.

provizione. grupeve apo llogarive në bilanc paraqitet si vijon: Përdorimet (Aktivi) Klasa 2: . qoftë të bankës (llogari bankare). vi. Pozicioni i llogarive në Bilanc Këto pesë klasa përbëjnë llogaritë e bilancit. Klasa 5: Mjete monetare dhe të ngjashme Disa nga veprimet e ndërmarrjes prekin pasuritë monetare të saj.Në formë përmbledhëse pozicioni i këtyre klasave.o Debitorë e kreditorë të ndryshëm: përdoret për qeratë financiare. Llogaritë financiare paraqesin sasinë e mjeteve monetare (parave) që zotëron ndërmarrja dhe mjete të ngjashme me to. oBanka dhe institute financiare të ngjajshme. qoftë të arkës (llogariaarkë).etj. Bilanci është pra një dokument përmbledhës. derivativët e instrumentet financiare afatshkurtra. grante.që mundëson vlerësimim e efektit të transaksioneve të ndryshme. oHua. v.Ndër grupet e llogarive dallojmë: oLetra me vlerë afatshkurtra të pjesëmarrjes dhe të huave. pulla tatimore e postare). huamarrje afatshkurtër. që kontabilizohen në llogaritë e klasave nga 1 në 5. oArka dhe vlera të tjera të afërta me to (bileta. të blera nga ndërmarrja për të nxjerë fitime.

Aktiveafatgjata(jomateriale.materialeve etj. financiare në proces) Klasa 3: Stoku i mallrave. . Klasa 5: Depozita në bankë ose në arkë Burimet (Pasivi) Klasa 1: Burimetëbrendshme(Kapitali etj)Burimetëjashtme(Hua etj afatgjata) . materiale.

Plani kontabël i përgjithshëm i klasifikon shpenzimet dhe të ardhurat në varësi nga natyra e tyre. e thënë ndryshe.Klasa 4: Të drejta tregtare (klientë etj.Llogaritë e shpenzimeve klasifikohen në: a Shpenzimet e Shfrytëzimit (llogaritë 60 ÷ 65) o Shpenzime për blerjet (Llogaritë 60) janë shpenzimet për blerjen e lëndëve të para. Shpërndarja e Shpenzimeve Shpenzimet janë veprime që e varfërojnë ndërmarrjen. ajo konstaton shpenzime ose të ardhura. domethënë në varësi të natyrës së transaksionit që i ka gjeneruar. i. rritjet e shpenzimeve regjistrohen në debi të llogarive të klasës 6. afatshkurtra 4.Shpenzimet dhe të ardhurat (llogaritë e klasave 6 dhe 7) përmbajnë bashkësinë e veprimeve që prekin gjendjen e ndërmarrjes duke e varfëruar atë (llogaritë e shpenzimeve) ose duke e pasuruar atë (llogaritë e të ardhurave). ato sjellin zvogëlim të pasurisësë saj. mallrave dhe furnizimeve që dotë konsumohen nga ndërmarrja gjatë procesit të prodhimit. LLOGARITË E SHPENZIMEVE Në shumicën e veprimeve që kryen ndërmarrja. më saktësisht në debi të këtyre llogarive.) Klasa 5: Hua etj. . Shpenzimet regjistrohen në klasën 6.

c Shpenzimet e Jashtëzakonshme (llogaritë 67) Përmbajnë veprime. si dhe humbjete tjera nga shitblerja e letrave me vlerë. subvencione të dhëna). reklamave.o Shpenzime për punime e shërbime nga të tretë (Llogaritë 61 dhe 62) janë shpenzime për shërbime e punime të nevojshme për ndërmarrjen. o Shpenzime të tjera shfrytëzimi (Llogaritë 65) grupojnë shpenzimet e tjera të shfrytëzimit që nuk i takojnë asnjërës prej llogarive të lartpërmendura. b Shpenzimet Financiare (llogaritë 66) Përmbajnë shpenzimet për pagesën e interesave mbi huatë që ndërmarrjaka kontraktuar tek ente të ndryshme kredie. energjisë. tatimet dhe taksat e paguara nga ndërmarrja. Këtu përfshihen edhe humbjet nga shkëmbimet valutore. riparime etj. përjashto personelin e ndërmarrjes.th.. (Shembull: pagesa e qirave.sh: ndëshkime në rastin e një procesi gjyqësor.. (P. gjoba e dëmshpërblime. si kundërparti të shërbimeve të sektorit publik(financimi irrjetit rrugor etj. o Shpenzime për personelin (Llogaritë 64) grupojnë shpenzimet për personelin.). amortizime dhe provizione.m. për të financuar investimet e saj materiale.. d. . kryesisht.fatkeqësi të ndryshme natyrore.. që sjellin varfërimin e ndërmarrjes por. që nuk janë të përsëritshme me kalimin e kohës dhe që janë të pavarura nga veprimet e menaxhimit të përditshëm të ndërmarrjes. . transportit. (Shembull: shpenzime për pritje. për pagat. Meqenëse këto shpenzime kontabilizohen në .) d Shpenzimet e llogaritura (llogaritë 68) Përfaqësojnë shpenzime të llogaritura nga vetë ndërmarrja. për zhvlerësime.) o Shpenzime për pushtetin publik (Llogaritë 63) grupojnë shpenzimet për pushtetin publik. sigurimet shoqërore e shëndetësore dhe të tjera. telekomunikacionit. që kryhen nga të tretët..

pra që sjellin rritjen e likuiditeteve të saj.Dallohen përgjithësisht: o Shpenzime amortizimi janë shpenzimet që lidhen me amortizimin e elementeve të aktivit. e produkteve. edhe të ardhurat e ndërmarrjes klasifikohen sipas natyrës së tyre. Këtu nuk përfshihen aktivet afatgjata financiare (AAF). 71 dhe 72 përbën të ardhurat e funksionimit të ndërmarrjes(që ndryshon pra nga shifra e afarizmit). Totali i llogarive të klasës 70 përcakton shifrën e afarizmit të realizuar nga ndërmarrja gjatë vitit ushtrimor (Llogaritë 71) o Prodhimi i aktiveve afatgjata për vete (Llogaritë 72) është pjesa e prodhimit të aktiveve afatgjata (materiale ose jomateriale) të realizuara nga ndërmarrja që mbahet për nevojat e veta. Klasifikimi i të ardhurave Të ardhurat. i. ato do të influencojnë në llogarinë rezultat të ndërmarrjes. Këto të ardhura regjistrohen në kreditin e këryre llogarive. a Të ardhurat e shfrytëzimit (llogaritë 70 ÷ 75) o Të ardhura nga shitjet (Llogaritë 70) grupojnë të ardhurat që i vijnë ndërmarrjes nga shitja e mallrave. që regjistrohen në klasën 7. LLOGARITË E TË ARDHURAVE Si llogaritë e shpenzimeve.një llogari të klasës 6. pasqyrojnë veprime që sjellin pasurimin e ndërmarrjes. Shuma e llogarive 70. 5. o Subvencione (Llogaria 73) . domethënë në varësi të natyrës së transaksionit që i ka krijuar.e punimeve ose e shërbimeve. o Provizione shuma që parashikojnë shpenzime eventuale për ngjarjeve të ndryshme.

që nuk supozohet të ripërsëriten në kohë dhe që janë të pavarura nga veprimet e menaxhimit të zakonshëm të ndërmarrjes. Shembull: subvencionet e disa sektorëve nga shteti.nga përfitimet që ajo realizon nga veprimet e këmbimit të monedhave. liçensa. marka që merr ndërmarrja nga të tjerët. ato përllogariten nga vetë ndërmarrja. si të ardhura. o Të ardhura të tjera të shfrytëzimit (Llogaritë 75) Grupojnë të ardhura të menaxhimit të përditshëm që nuk i përkasin asnjërit prej rasteve të lartpërmendur. .Bëhet fjalë për ato veprime vlerësuese që kanë një ndikim pozitiv në llogarinë e rezultatit të ndërmarrjes dhe që. duhet të kontabilizohen në një llogari të klasës 7. b Të ardhura financiare (llogaritë 76) Ndërmarrja mund të realizojë disa të ardhura që nuk janë rrjedhojë e veprimtarisësë saj të përditshme. për të prodhuar apo subvencionuar çmimin. por që vijnë nga politika e saj financiare ose: nga që ajo kapjesë në një ndërmarrje tjetër. d Të ardhura të llogaritura (llogaritë 78) Sikurse dhe për shpenzimet e llogaritura. Shembull: të ardhurat nga shitja e një aktivi afatgjatë. këto të ardhura nuk vijnë nga një veprim I ndërmarrjes me ndonjë partner të jashtëm. Në to futen edhe të ardhurat e realizuara nga pakësimi i një elementi të aktivit të bilancit. Për shembull rimarrjet mbi provizionet kur realizohen shpenzimet e ngjarjeve që ishin provizionuar si të mundshme. kundrejt dhënies së të drejtës për t’i përdorur ato. ndryshime të strategjisë e të tjera.përmban grande ose subvencione të shfrytëzimit. nga që ajo i ka dhënë hua një ndërmarrjeje tjetër. që mund të përftojë ndërmarrja nga pushteti publik apo kolektivitete lokale si ndihmë. c Të ardhura të jashtëzakonshme (llogaritë 77) Përfshijnë të ardhura nga veprime. të ardhurat për patenta.Ato vijnë shpesh nga të ardhura të realizuara nga rikuperime për dëmtimet e fatkeqësitë.

Ai përbëhet nga një bashkësi fletësh me format të caktuar. shpesh. data. vlefta. Kur rezultati është pozitiv. çdo regjistrimnë ditar duhet të përmbajë: oVleftën me të cilën ai ndikon në llogaritë përkatëse. Në to shënohen kryesisht të dhënat identifikuese të dokumentit (Numri.dhe kur rezultati është negativ. ORGANIZIMI I SISTEMIT KONTABËL Transaksionet ekonomike regjistrohen nga kontabiliteti sipas parimeve të sistemit të organizimit kontabël.përshkrimi. Përcaktimi i Rezultatit Rezultati i një ndërmarrjeje për një periudhë të dhënë. por jo në sistemin e mirëfilltë kontabël. përmbajtjen. libri i blerjes. vleftën si dhedokumentet justifikuese mbi të cilat mbështetet regjistrimi. thuhet se ndërmarrja është me humbje. oLlogaritë dhe përshkrimin . duhet të ruhen e të paraqiten sa herë kërkohen për një periudhë dhjetë-vjeçare. pëftohet duke zbritur nga të ardhurat shpenzimet. Në veçanti. Që të gjenden lehtë ato. Në të regjistrohet gjithçka që prek pasurinë e ndërmarrjes. Dokumentet Dokumentet. të lidhura dhe të numërtuara.ii. pra të gjitha transaksionet. veprim pas veprimi dhe nga dita në ditë. … . pasi shërbejnë thjesht për t’i gjetur dokumentet. sipas skemës në vijim: i. me të cilët justifikohen transaksionet.Këta libra bëjnë pjesë në sistemin e administrimit të dokumentacionit. ii. thuhet se ndërmarrja është me fitim. si: libri i shitjes. në disa etapa.…) por jo llogaritë. a Mënyrat e regjistrimit të veprimeve në Ditar Një transaksion regjistrohet në Ditar duke shënuar: origjinën. Ditari i Kontabilitetit Ditari është regjistri kontabël i etapës së parë. 6. libri iarkës. regjistrohen në disa libra ndërmjetës sipas natyrës së tyre.

2. Eshtë numër rendor i Ditarit që shërben si referencë . Ditari i Kontabilitetit mund të mbahet në formate të ndryshme. ShembullZbatimi”. të çfarëdo natyre qoftë. firmosen njëra pas tjetrës dhe nga përgjegjësi.…26Nr Ref : = Shkurtim i fjalës Numri i Referencës. në ditar janë regjistruar transaksionet e përshkruara te “5. Ky që paraqitet këtu është një format i përshtatur për kontabilitetin e informatizuar te programi“Kontabiliteti Alpha”. oDatën e regjistrimit të veprimit.që sqaron përmbajtjen e veprimit. si: Faturë Shitje. Për ilustrim.Fletët e ditarit. Ditari nuk duhet të përmbajë asnjë boshllëk e asnjë modifikim. pasi mbushen. Fletë Doganimi.Mandat Arketimi.Çdo element që identifikohet quhet “artikull” i ditarit. oReferencën te dokumenti justifikues i veprimit. b Paraqitja e Ditarit: 26 Ditari i Kontabilitetit Shënim: 1. Dokumenti justifikues : Mund të jetë dokument bazë i prodhuar nga vetë ndërmarrja. … ose dokument justifikues i prodhuar nga të tretë si Faturë Blerje.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->